Od 6 sierpnia 2025 r. w Polsce obowiązują dwa nowe rozporządzenia, podpisane przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS). Zlikwidowały one dotychczasową potrzebę ustalania płci martwo urodzonego dziecka jako warunku przyznania świadczeń takich jak:
-
skrócony urlop macierzyński (formalnie urlop po stracie dziecka),
-
zasiłek macierzyński z tytułu tego urlopu,
-
zasiłek pogrzebowy.
Teraz do uzyskania świadczeń wystarczy przedłożyć zaświadczenie o martwym urodzeniu wydane przez:
-
lekarza specjalistę w dziedzinie położnictwa i ginekologii,
-
lekarza w trakcie specjalizacji w tej dziedzinie,
-
położną,
na podstawie dokumentacji medycznej. W przypadku zasiłku pogrzebowego możliwe jest też przedstawienie karty zgonu dziecka. Prawo to obowiązuje bez względu na czas trwania ciąży — nawet tuż po zapłodnieniu.
Dotychczasowy wymóg oznaczał w praktyce duże uproszczenie — brak potrzeby przeprowadzania kosztownych i często niejednoznacznych badań genetycznych tylko po to, aby określić płeć i uzyskać akt urodzenia dziecka.
Zasiłek macierzyński po stracie dziecka przysługuje teraz niezależnie od etapu ciąży, a jego wysokość wynosi 100% podstawy wymiaru — dotyczy to zarówno pracownic, jak i prowadzących działalność gospodarczą objętych ubezpieczeniem chorobowym.
1. Dlaczego zmieniono przepisy?
– Poronienie przed 16. tygodniem często uniemożliwia ustalenie płci bez kosztownych badań genetycznych; nowe przepisy eliminują ten absurd
– Minister Dziemianowicz-Bąk nazwała dotychczasowe regulacje „okrutnym absurdem” i obiecała pomoc w trudnych momentach
2. Co rzeczywiście się zmieniło od 6 sierpnia 2025?
– Skrócony urlop macierzyński: przysługuje bez względu na czas trwania ciąży, na podstawie zaświadczenia lekarskiego lub położnej
– Zasiłek macierzyński: 100% podstawy wymiaru, dostępny również dla ubezpieczonych niepracujących na umowę o pracę
– Zasiłek pogrzebowy: wystarczy karta zgonu lub zaświadczenie – bez aktu urodzenia i ustalania płci
3. Kto może skorzystać?
– Kobiety, które doświadczyły utraty ciąży (poronienia lub martwego urodzenia), niezależnie od terminu ciąży
– Prawo obowiązuje dla zdarzeń, które nastąpiły od 6 sierpnia 2025 r. (również w sprawach niezakończonych wcześniej)
4. Dokumenty potrzebne, by skorzystać ze świadczeń
-
Zaświadczenie od:
-
lekarza specjalisty (ginekologia i położnictwo),
-
lekarza w trakcie specjalizacji,
-
położnej,
-
o martwym urodzeniu, na podstawie dokumentacji medycznej.
-
-
Dla zasiłku pogrzebowego – również karta zgonu dziecka
5. Dlaczego to dobre rozwiązanie?
– Zmniejszenie obciążeń formalnych, kosztów i stresu w trudnych chwilach.
– Równość w prawie do świadczeń niezależnie od umiejętności ustalenia płci dziecka.
– Realna pomoc dla tysięcy rodzin i kobiet — ok. 30 tys. przypadków rocznie
6. Co dalej?
– Rekomendacje organizacji kobiecych dot. wsparcia psychologicznego i edukacji personelu medycznego
– Możliwość kontaktu z prawnikiem lub doradcą w zakresie ubiegania się o świadczenia.
